logo Historische Vereniging Schiedam
> Startpagina > De Geschiedenis van Schiedam > Kroniek van Schiedam

Kroniek 1500-1599


ca. 1500Er bestaat in Schiedam een schoolgebouw, genaamd "de stede scole". Er wordt echter ook elders les gegeven, namelijk bij "meester Jan scoolmeesters huys". Zangles kan men bij Meester Franssen ontvangen.  meer informatie
ca. 1500De zuiderbeuk van de na de stadsbrand van 1428 herbouwde St Janskerk komt gereed.  meer informatie
1500De vroedschap bepaalt dat de oudste burgemeester tevens de dijkgraaf zal zijn.  meer informatie
1507Vermelding van een "Zuytmolen", waarschijnlijk tussen de Vlaardingse en de Sint Christoffelspoort.  meer informatie
25-8-1507Visitateurs van de orde van St. Franciscus bezoeken het St Ursulaklooster en bevelen de zusters de kloostertucht te onderhouden, met name het zwijgen en de clausuur (het voor de buitenwereld gesloten houden van bepaalde kloostervertrekken).  meer informatie
1508Jacob Pietersz Veenlant is tresorier.  meer informatie
1508De stad bezit aan de westzijde van de Lange Haven een scheepswerf (ongeveer op de plaats van de voormalige HAV-bank). Die wordt door Gerrit Cornelisz voor "drie ponden hollands" per jaar gepacht.  meer informatie
11-2-1511De vroedschap besluit dat er voortaan geen gildefeesten meer op het stadhuis gehouden mogen worden met uitzondering van feesten van "het Heylige Sacraments gilde, Onser Liever Vrouwen gilde, ende der stede scutters (Schutterij)".  meer informatie
11-3-1511Benoeming van Claes Jacobsz tot vuilnisophaler voor de Boterstraat en de Hoogstraat. Zijn taak is "die karre te voeren" en wel "omme te laden die vulnes van den straten ende die sal hy mitter karre an den vesten, dair men hem van der stede wegen wysen sal" (om het vuil van de straten in zijn wagen te laden en die te legen bij de wallen op een plek die het stadsbestuur hem zal aanwijzen).  meer informatie
24-11-1511Benoeming van Louwerys "die karreman". Hij moet als vuilnisophaler de rest van de stad schoonhouden (Claes Jacobsz. doet de Boterstraat en de Hoogstraat al).  meer informatie
1514De landsregering stelt een onderzoek naar het vermogen van steden en dorpen in Holland en Friesland. Dit onderzoek, nu als Informacie bekend staand, vermeldt dat in Schiedam 470 huizen staan met 1580 communicanten (ca. 2500 inwoners); dat er vier kloosters zijn; dat de Schiedamse haringvloot bestaat uit 20 buizen en 7 "coopvaerders" hetgeen een achteruitgang betekent van resp.6 en 4 ten opzichte van 1504 (toen is er ook een onderzoek gehouden) ; dat er 4 bierbrouwers zijn d.w.z. een achteruitgang van 4 ten opzichte van 1494 en dat de stad ca. 10 "drapeniers" telt met een jaarproduktie van ca. 500 lakens. Verder dat Schiedam "vergaene hoofden" en dito waltorens heeft, ondiepe vesten, een lekkende sluis, een vervallen stadhuis waarvan herstel zo'n 1000 pond zal bedragen en een stadsschuld van 5600 ponden.  meer informatie
1514Jacob Pietersz Veenlant is Heilige Geestmeester (verantwoordelijk voor de Armenzorg in de stad).  meer informatie
1516Schiedam heeft negen waltorens waarop in tijd van oorlog kanonnen kunnen worden geplaatst. Drie tussen de Christoffel- en Vlaardingse poort, drie tussen de Kethelse- en Overschiese poort en drie tussen de Overschiese en Rotterdamse poort.  meer informatie
1517Jacob Pietersz Veenlant is kerkmeester.  meer informatie
21-10-1517De stad heeft een functionaris die tot taak heeft de "artelrye" (artillerie - de kanonnen op de vesten) te bewaren (bij te houden). Verder is de man stadsomroeper en schoonmaker van de spui in de Roosbeek.  meer informatie
1519Wilhelmus Jasper maakt de tweede luidklok voor de St Janskerk. Deze slaat de hele uren en geeft de tijden aan wanneer de stadspoorten moeten worden gesloten. Het randschrift luid (vertaald): "Met chrisma gezalfd word ik genoemd Johannes de Doper, voortdurend voer ik aan de hymnezingende koren uit de hemel. Wilhelmus Jasper heeft mij gegoten uit klinkend brons in het jaar des Heeren 1519".  meer informatie
12-4-1521Het St. Ursulaklooster verzet zich tegen een hernieuwde visitatie door de bisschop van Utrecht en gaat in beroep bij Rome.  meer informatie
8-6-1523Het College van XXI (de vroedschap) besluit dat alle kanonnen al of niet in de stad gemaakt, in de stdswaag moeten worden gewogen.  meer informatie
1524De regenten van het leprooshuis - tot dan "syeckmeesters" ofwel ziekenmeesters genoemd, krijgen de benaming "leprosenmeesters" ter onderscheid van de bestuurders van het omstreeks dit jaar gestichte ziekenhuis voor pestlijders.  meer informatie
1525In verband met een pestepidemie in de stad wordt het 'nieuwe gasthuys', lees pesthuis, in gereedheid gebracht voor de opvang van zieken.  meer informatie
1525Jacob Pietersz Veenlant is in deze periode opnieuw kerkmeester.  meer informatie
1526Aanstelling van Geertruud Petersdr. als ziekenbewaarster in het pesthuis aan de Boterstraat.  meer informatie
1528Jacob Pietersz Veenlant wordt opnieuw benoemd tot lid van de vroedschap.  meer informatie
1528De stadsadvocaat is ook secretaris van de stad.  meer informatie
24-1-1528Een keizerlijk octrooi van Karel V ontneemt de baljuw de bevoegdheid de schepenen te benoemen . Tegelijkertijd brengt de keizer het college van 21 op 24 personen (het College van XXIV). De benoeming van burgemeester trekt hij naar zich toe. Tevens ontneemt hij het college van XXIV het recht zichzelf aan te vullen.  meer informatie
18-8-1528Het grootste deel van de stad "met die kerkcke ende des susterhuys" brandt af.  meer informatie
1530Jacob Pietersz Veenlant is in periode 1514 - 1530 tien keer benoemd tot schepen van de stad.  meer informatie
1532Het St. Jacobsgasthuis aan of nabij de Korte Dam, is waarschijnlijk dit jaar naar de huidige plek aan de Hoogstraat verhuisd. .  meer informatie
1534Juist nu de Wederdopers onder leiding van Jan Beukelsen uit Leiden het nieuwe Sion in Munster stichten, worden in Schiedam enkele personen veroordeeld tot openbare boetedoening omdat zij oneerbiedig over de Mis spreken.  meer informatie
1535De schutterij van Schiedam bestaat uit twee gilden. Het eerste is gewijd aan Sint Joris, de drakendoder en heeft als bewapening een voetboog, een hellebaard en een degen of dolk. Het tweede gilde is gewijd aan Sint Sebastiaan, de door pijlen doorboorde christelijk martelaar voor het geloof. Dit St. Sebastiaensgilde is bewapend met de zoveel lichtere handboog.  meer informatie
1535In een drietal onderzoeken naar ketterijen als "lutherije", (de leer van Luther), "hardoperije" (de leer van de Wederdopers) en "andere ketterije" worden twee beklaagden vrijgesproken.  meer informatie
1535Het stadsbestuur maakt vanwege roerige tijden zoals ketterijen en onverschilligheid tegenover de Kerk diverse verordeningen bekend die er mede op gericht zijn de openbare orde te handhaven. Zo moeten vreemdelingen zich melden bij de baljuw en dat niemand 's avonds op straat mag lopen zonder een brandende lantaarn, dat niemand overdag en/of 's nachts met een wapen over straat mocht, dat niemand zijn wapen mag verkopen zonder toestemming van het stadsbestuur, dat de leden van de Schutterij hun wapen goed moesten onderhouden en dat zij bij enige "commosie" ofwel oproer zich direct bij het stadhuis moeten verzamelen  meer informatie
16-3-1535Het stadsbestuur bepaalt dat elke ingezetene van de stad op kerkelijke feestdagen en zondagen de mis moet bijwonen op straffe van de boete van één carolus gulden.  meer informatie
ca. 1537Vernieuwing, of nieuwbouw van het stadhuis op de huidige plaats, de Grote Markt.  meer informatie
1537Het pesthuis aan de Boterstraat wordt uitgebreid met een ernaast staande woning. Neeltgen Poert (Poort) en haar dochter Janneken worden aangesteld als verzorgster om "die siecke te dienen".  meer informatie
22-9-1537De vroedschap besluit dat ieder die een uittreksel wenst uit het Register met besluiten van de Weth, zich moet vervoegen aan het huis van de secretaris.  meer informatie
1538Thielman Oem Danielsz is een voornaam en belangrijk man. Dit jaar is hij zevengetijdemeester.  meer informatie
9-1-1538Openbare verkoping van een grote partij hout en stenen, voor een deel afkomstig van het stadhuis.  meer informatie
april 1539Er worden 27 stedelijke lijnbanen verhuurd waarvan de meeste zich op de stadswallen bevinden.  meer informatie
1541Thielman Oem Danielsz is schepen.  meer informatie
1544Thielman Oem Danielsz is opnieuw schepen.  meer informatie
1544Er worden opnieuw 27 stedelijke lijnbanen verhuurd.  meer informatie
1545Thielman Oem Danielsz is in deze periode zes keer tot tresorier benoemd.  meer informatie
1545Er worden 15 stedelijke lijnbanen en-bloc verhuurd.  meer informatie
17-11-1546Er is sprake van de "stedetimmerwerf" gelegen "opt eynde van de Goijstraat bij die Vrouwepoort" (dat is ongeveer de plek waar nu het gebouw van de v.m. HAV-Bank staat).  meer informatie
26-2-1547Het St. Jacobsgasthuis aan de Hoogstraat wordt in een acte genoemd.  meer informatie
1-4-1547Dat het stadhuis zonder belendende percelen op het marktveld staat blijkt uit een vonnis waarin iemand dronken om het stadhuis is gereden.  meer informatie
1548Er liggen lijnbanen in het gebied tussen de Lange Kerkstraat en de Hoogstraat.  meer informatie
1548Thielman Oem Danielsz is opnieuw schepen.  meer informatie
9-6-1548De aanleg van twee dammen ter verbetering van sluis en haven wordt aanbesteed. (Niet bekend is waar precies)  meer informatie
24-7-1548De vroedschap beveelt de gasthuismeesters van het St. Jacobsgasthuis de krankzinnige Heinrick Gillisz. op te nemen "omme hem te onderhouden, die cost te geven ende huysvestinge". De Heilige Geestmeesters moeten bijdragen in de kosten.  meer informatie
16-10-1548Het maken van rumoer en lawaai op de straten wordt verboden met uitzondering van de schutterijen die wel mogen trommelen.  meer informatie
15-11-1549Thielman Oem Danielsz koopt een huis op de Dam van Pieter Willemsz van Beveren (dat later bekend zal zijn onder de naam Huis te Poort).  meer informatie
ca. 1550Mogelijk wordt in dit jaar een nieuw orgel in de St. Janskerk gebouwd door Hendrik Niehoff voor 12 pond.  meer informatie
ca. 1550De stad kent zeer vele lijn- en spinbanen (zie daarvoor de kaart van De Gheyn).  meer informatie
ca. 1550Aan de noord- en oostzijde van de stad liggen vele boerderijen en boomgaarden, hetgeen veehouderij en fruitteelt betekent.  meer informatie
1550Vervaardiging van de, nu nog in gebruik zijnde preekstoel van de St. Janskerk.  meer informatie
1551Thielman Oem Danielsz is opnieuw kerkmeester.  meer informatie
1553Servaes Fabri, de stichter van het Oude Manhuis, bezit een taanhuis voor het conserveren van zeilen en netten op de Hoogstraat.  meer informatie
1554De stad verhuurt 10 lijnbanen.  meer informatie
1556Verbod op het kaatsen tegen het stadhuis vanwege de overlast.  meer informatie
1556Arent Danckertsz, neef van Servaes Pietersz. Fabri, is leproosmeester.  meer informatie
15-10-1556Griete Dircke, Trijn Jansdr en Marije Heynen worden beschuldigd van hekserij en voor het stadhuis op de Grote Markt levend verbrand.  meer informatie
1557Thielman Oem Danielsz is burgemeester.  meer informatie
1557Arent Danckertsz is in deze periode tien keer tot schepen benoemd.  meer informatie
1557Het Kohier van de10e penning vermeldt 650 huizen in Schiedam dat hiermee ongeveer 3500 inwoners telt.  meer informatie
1557Er blijken al samenkomsten te worden gehouden van aanhangers van de nieuwe leer der hervormden.  meer informatie
1557Verordening met betrekking tot opening en sluiting van de stadspoorten, nl. van 1 mei tot 1 augustus dicht van 's avonds 10 tot 's morgens 3 uur, van 1 augustus tot 1 oktober van 9 tot 4 uur, van 1 oktober tot 1 maart van 8 tot 5 en van 1 maart tot 1 mei van 9 tot 4 uur.  meer informatie
1558Thielman Oem Danielsz is burgemeester.  meer informatie
1558Uitvaardiging van een reglement voor het pesthuis waarin ondermeer is voorzien in een vader en een moeder die rechtstreeks onder de burgemeesters staan. Ze moeten de zieken opnemen en verzorgen en een nauwkeurige administratie bijhouden waarvoor ze voor elke binnengebrachte zieke 24 stuivers ontvangen. Ze hebben verder vrije huisvesting, etc.  meer informatie
1559Thielman Oem Danielsz is schepen.  meer informatie
26-1-1559Het wordt de rederijkerskamers verboden kamerspelen en liederen met een anti-kerkelijke en anti-clericale strekking op te voeren. Daarvoor moet een spel eerst door de pastoor, de schout en de heren van de Weth worden bekeken.  meer informatie
ca. 1560Jacob van Deventer (ca. 1500, Kampen-1575, Keulen) werd in 1543 keizerlijk geograaf, later, onder Philips II koninklijk geograaf, brengt ca, 1558 Schiedam in kaart (schaal ca. 1: 8000) in opdracht van Philips II. De plattegrond geeft een beeld van de stad in de 14e eeuw omdat tussen 1400 en 1600 geen ingrijpende wijzigingen in het stadsbeeld plaatsvinden.  meer informatie
1560Thielman Oem Danielsz is burgemeester.  meer informatie
1560Instelling van de Weeskamer, een college van twee weesmeesters krijgt het beheer over de goederen van wezen. Ze benoemen ook de curators van insolvente boedels (boedels waarmee men niet aan financiële verplichtingen kan voldoen) en zaken die echtscheidingen betreffen.  meer informatie
14-2-1560Op Valentijnsdag worden (wellicht jaarlijks) de gebeurtenissen van 14 februari 1489 herdacht, met een optreden van de Rederijkerskamer, processie en tractactie voor de schoolkinderen.  meer informatie
1563Thielman Oem Danielsz wordt in deze periode zes keer tot weesmeester benoemd.  meer informatie
3-8-1563De vroedschap bepaalt dat alle nieuw te bouwen huizen evenals loodsen en schuren, voortaan voorzien moeten zijn van stenen muren en een hard dak .  meer informatie
1-2-1564Meester Servaes Pietersz Fabri van den Hoogerwerff bepaalt in zijn testament dat een aanzienlijk deel van zijn vermogen moet worden bestemd voor een gasthuis voor armen. De instelling wordt gehuisvest aan de Lange Kerkstraat.  meer informatie
1565Eerste benoeming tot schepen van Cornelis Jacobsz Fabri, zoon van de broer van Servaes Pietersz. Fabri die een jaar eerder overleed.  meer informatie
13-2-1565Het stadsbestuur vaardigt een ordonnatie op de haringnetten uit. De keurmeesters moeten voortaan aan de netten een "loot met drye nachtglaesen" slaan, wanneer zij aan de eisen voldoen. (Deze nachtglaesen zijn de drie zandlopers die ook in een oud wapen van Schiedam voorkomen en nog te zien zijn boven de ingang van de Stadstimmerwerf aan de Korte Haven).  meer informatie
12-7-1565Het stadsbestuur stelt Mr. Reinier aan als stadsdokter tegen een wedde van 24 gulden per jaar.  meer informatie
1566Cornelis Jacobsz Fabri is regent van het Oude Manhuis.  meer informatie
1566Arent Danckertsz is regent van het Oude Manhuis aan de Lange Kerkstraat.  meer informatie
1566In de St. Janskerk preekt Arent Fransz de nieuwe leer met toestemming van de vroedschap, terwijl tevens door pastoor Clemens Jacobsz Hueckenhorst de RK dienst wordt uitgeoefend.  meer informatie
1566Pastoor Hueckenhorst vlucht uit Schiedam naar Amersfoort verband met zijn sympathie voor de Nieuwe Religie van Luther waardoor hij vreest niet veel goeds te kunnen verwachten van Alva die nog in de Nederlanden is.  meer informatie
augustus 1566Beeldenstorm in de St. Janskerk in navolging van wat al was gebeurd in Delft en Rotterdam. De stedelijke overheid reageert daar niet op omdat de schutterijen en gilden onbetrouwbaar zouden zijn.  meer informatie
17-12-1566De aanhangers van de Nieuwe Religie krijgen toestemming van de vroedschap hun kerkdiensten te houden op het "ziekenveld buyten de Ouwerschiesche poort". De zieken uit het leprooshuis verhuizen dan naar enige huisjes in het Sint-Annazusterhuis.  meer informatie
maart 1567De predikant Arent Fransz wordt door het stadsbestuur verzocht zijn prediking voor lange tijd te staken.  meer informatie
21-3-1567De Vroedschap bepaalt dat de predikant van de Nieuwe Religie nog twee zondagen mag preken op het ziekenveld buiten de Overschiese Poort.  meer informatie
25-4-1567De predikant Arent Fransz, aanhanger van de Nieuwe Leer, wordt uit de stad verbannen. Met hem wijken vele anderen uit.  meer informatie
18-7-1569De dochter van Gerrit Pietersz koopt haar vader in voor 42 gulden in het St. Jacobsgasthuis en met die "prove" diens "alimentatie ende onderhoudenisse zijn leven lanck gedurende" veilig stelt.  meer informatie
21-11-1569De goederen van uitgeweken Schiedamse aanhangers van de Nieuwe Leer (hervormden) worden geconfisqeerd en verkocht.  meer informatie
1570Koning Philips II verordonneert via Alva een nieuwe eedsformule voor regeringspersonen. Daarin moeten zij zweren een goed katholiek te zijn, geen deel te hebben aan enige ketterij en loyaal te zijn jegens hun enige heer en natuurlijke vorst, Philips II.  meer informatie
1571Omstreeks dit jaar wordt de benaming Het Land van Beloften voor het eerst gebruikt voor het stuk van de Lange Kerkstraat dat bij de stadswallen ligt d.w.z. bij de Broersvest.  meer informatie
1572De gebeurtenissen in dit jaar (het begin van de Reformatie) luiden het einde in van het Sint-Ursulaklooster, het wordt geplunderd en de nonnen verdwijnen...  meer informatie
1572Het einde van de oude organisatie van de Roomse Kerk in Schiedam, begint met als belangrijke gebeurtenissen de vlucht en overgang naar de nieuwe leer van pastoor Clemens Jacobsz Hueckenhorst, de toewijzing van de St. Janskerk aan de Hervormden, de plundering van de kloosters gevolgd door hun sluiting. De Roomse gemeente slinkt tot een klein groepje.  meer informatie
15-1-1572Het Sint-Annaconvent verkoopt aan de stad een huis dat bestemd is voor pesthuis. Kennelijk is het convent dan nog bewoond.  meer informatie
12-3-1572Pietertgen Roelendochter koopt tegen afgifte van haar hypotheekbrief een levenslange verzorging in het St. Jacobsgasthuis.  meer informatie
april 1572Geuzenhoofdman Barthold Entens leidt een tweede beeldenstorm in de Sint-Janskerk. Hij was met Willem van Lumey in de stad gekomen.  meer informatie
april 1572Na de mislukte poging van Alva om Den Briel te heroveren, is Schiedam frontstad en krijgt het een bezetting van Spaanse troepen.  meer informatie
4-4-1572Samenscholingen en gewapend op straat lopen worden verboden. De schutterijen moeten dag en nacht op straat patrouilleren.  meer informatie
4-4-1572Het St. Jacobsgasthuis moet wegens "desen tegenwoordigen benouwden tijt" leningen sluiten en bezittingen verkopen.  meer informatie
10-6-1572De vroedschap beveelt alle ingezetenen hun wapens in te leveren op het stadhuis.  meer informatie
11-6-1572De vroedschap - op de vingers gekeken door de in de stad verblijvende Spaanse troepen - verbiedt de de bevolking van Schiedam de oversteek naar het land van Voorne en in het bijzonder naar De Briel te maken. Tevens moet iedereen om tien uur 's avonds in de stad zijn.  meer informatie
11-7-1572De vroedschap is bang voor een oproer van geuzen-aanhangers en verordonneert dat alle vreemdelingen en eigen burgers die langer dan twee maanden uit de stad zijn geweest en terugkeren de stad moeten verlaten. Dat laatste geldt niet voor de vissers uit eigen stad.  meer informatie
23-7-1572De Spaanse troepen verlaten Schiedam omdat Alva Bergen in Henegouwen wil heroveren en met hun vertrek verlaten ook baljuw Nicolaas van Beveren en de vroedschappen Sebastiaen Anthoniszoon en Eland Dammiszoon als Spaansgetrouwen, de stad  meer informatie
25-7-1572Schiedam geeft zich bij de komst van de watergeuzen zonder slag of stoot over en kiest de zijde van de Prins van Oranje.  meer informatie
aug.1572Uit een keur blijkt dat de twee schutterijen van Schiedam, nl. Sint-Joris en Sint-Sebastiaan, bestaan uit acht kwartieren of afdelingen. Zij leveren de mannen voor de stadswacht.  meer informatie
1-8-1572Nu de stad is overgegaan tot de Prins van Oranje wordt het besluit tot strenge bewaking van de stad hernieuwd.  meer informatie
23-8-1572Afkondiging van de godsdienstvrede, in overeenstemming met het besluit van de eerste vrije statenvergadering te Dordrecht van 19 tot 22 juli. In Schiedam gaat de St. Janskerk naar de Hervormden en de Rooms-Katholieken krijgen de kapellen en kloosters. Er wordt gewaarschuwd tegen het aanrichten van vernielingen in laatstgenoemde gebouwen.  meer informatie
5-10-1572Ondanks de eerder afgekondigde godsvrede volgen vernieling en plundering van kloosters, beschadiging van het goed van priesters en andere rooms-katholieke gelovigen, ook worden vuren gestookt in de kloosters en kapellen. Dat alles wordt nog eens met nadruk verboden. (Waarschijnlijk zijn toen het Sint-Annaconvent, het Sint-Ursulaklooster en het klooster van de Kruisheren verloren gegeaan).  meer informatie
9-12-1572De Hervormden beklagen zich bij de Prins dat het puin in de Grote of St. Janskerk, veroorzaakt door de beeldenstorm van de Geuzenkapitein Barthel Entens cs. nog steeds niet door het stadsbestuur is opgeruimd.  meer informatie
24-12-1572Het blijkt noodzakelijk het verbod van 5 oktober te herhalen omdat het de katholieken onmogelijk wordt gemaakt geregelde godsdienstoefeningen te houden in de kloosters en conventen die hen na het vertrek uit de St. Janskerk waren toegewezen..  meer informatie
1573Het Huis van Mathenesse wordt bewoond door [Staatse] soldaten die de stad moeten verdedigen tegen een mogelijke herovering door Spaanse troepen. Door het uitbreken van branden als gevolg van het onzorgvuldig bewonen, raakt het kasteel dermate vervallen, dat al spoedig van een ruïne kan worden gesproken.  meer informatie
1573Arent Danckertsz is tresorier van de stad.  meer informatie
1573De nieuwe protestantse gemeente is nog klein en groeit langzaam. Er heerst eigenlijk een uitgesproken onverschilligheid tegenover de godsdienst terwijl ook de zeden verwilderen. De langzame groei uit zich in het feit dat Pieter Willemsz Carpentier de enige predikant van de Hervormde gemeente is.  meer informatie
28-2-1573Vroedschap Willem Jan Aertsz wordt door de Rekenkamer van Holland in Den Haag tot rentmeester benoemd over de binnen Schiedam gelegen kloostergoederen.  meer informatie
9-4-1573De Spaanse soldaten richten onder de bevolking van het door hen hernomen Rotterdam een slachting aan.  meer informatie
12-6-1573Het stadsbestuur bepaalt dat de klokkenluider 's-morgens, 's-middags en 's-avonds een klok dient te luiden om "de werkluijden en de arbeidsgezellen" een teken te geven bij het begin en het eind van hun werk.  meer informatie
12-7-1573De Spanjaarden heroveren Haarlem nadat ze Bergen in Henegouwen weer heroverd hebben en nu de rebellie in Holland willen neerslaan. Het beleg voor Alkmaar mislukt echter en dan begint de victorie!  meer informatie
30-7-1573De Staten van Holland besluiten dat de hoogheemraadschappen Delfland, Schieland en Rijnland onder water moeten worden gezet om het de Spanjaarden onmogelijk te maken meer steden te heroveren. Het besluit wordt niet onmiddellijk uitgevoerd.  meer informatie
september 1573Marnix van St. Aldegonde wordt namens de Prins van Oranje bevelhebber van Schiedam als de Spanjaarden, na de herovering van Haarlem, weer in aantocht zijn.  meer informatie
11-10-1573In verband met de grote duurte en "de benauwde tijd", verbiedt het stadsbestuur de bevolking op zondag gedurende de predikaties en de kerkdiensten "taverne ende herberge" te bezoeken. De "taveniers" wordt gedurende deze uren het tappen verboden.  meer informatie
nov 1573Vóór de 2e november vallen Maassluis en Vlaardingen weer in Spaanse handen. Schiedam wordt bedreigd maar ontspringt de dans.  meer informatie
nov 1573Er worden gaten gestoken in de noordelijke dijk langs de Maas en de IJssel, richting Gouda om het Spaanse leger te beletten verder te trekken.  meer informatie
dec 1573Prior Wouter Jacobsz uit Gouda noteert: 'meest al Vlaerding binnen Schiedam gevlucht was om des conincks soldaten te ontloepen'. Dat wil zeggen dat veel Vlaardingers naar Schiedam kwamen om de plunderende Spaanse soldaten te ontlopen.  meer informatie
9-12-1573De Hervormden te Schiedam beklagen zich bij de Prins over de constatering dat het stadsbestuur niet hervormingsgezind is en daarom weinig genegen is bestaande kerkelijke fondsen aan de hervormden over te dragen.  meer informatie
9-4-1574De eerste (hervormde) kerkmeesters vergaderen in de consistoriekamer van de Grote Kerk. Het zijn de heren Willem Jansz en Adam Alartsz, samen met de ouderlingen.  meer informatie
2-6-1574Vanuit Schiedam trekt een groep plunderaars, voor een deel krijgsvolk, naar Vlaardingen waarvan de bevolking voor de naderende Spanjaarden was gevlucht. Zij plundert de verlaten huizen en steken de stad in brand.  meer informatie
augustus 1574Om Leiden te ontzetten wordt, op last van de Prins van Oranje, de Maasdijk doorgestoken, waardoor Kethel en het land rondom Schiedam onder water komen te staan.  meer informatie
september 1574De Staten van Holland verplichten Rotterdam en Schiedam om ten bate van de strijd tegen de Spanjaarden, elk 50 roeiers en 50 pioniers (geniesoldaten) te leveren. Men geeft ook opdracht tot het in brand steken van vele molens om aldus te verhinderen dat de Spaanse troepen zich op het platteland verschansen.  meer informatie
december 1574Het grootste gevaar voor overweldiging van Schiedam door de Spanjaarden is geweken. De Spanjaarden zijn door het water genoodzaakt het beleg voor Leiden op te heffen. Hun troepen slaan aan het muiten en trekken af naar het zuiden. Heel Holland bezuiden het IJ is dan buiten gevaar. Maar Kethel is door het water totaal verwoest en komt vele jaren onder water te staan.  meer informatie
1575Pieter Pietersz van der Burch is in de periode 1575 - 1595 vijf keer tresorier van de stad  meer informatie
1575Arent Danckertsz wordt in de periode 1575 - 1587 vier keer tot burgemeester benoemd.  meer informatie
1575Leiden krijgt van de prins van Oranje een universiteit en in de periode 1575 - 1874 worden 235 in Schiedam geboren jongens als student aan de Leidse universiteit ingeschreven .  meer informatie
1575Cornelis Jacobsz Fabri is burgemeester van Schiedam.  meer informatie
18-8-1575In aansluiting op de maatregel van 11 oktober 1573 verbiedt het stadsbestuur de bevolking "het danspeelen, sotte gesingen ende gespringen ofte diergelijcke dartelheijt" te bedrijven na de klok van negen uur noch op de straten noch in de husijen ofte tavernen".  meer informatie
16-1-1576De stad koopt van de Staten van Holland het baljuw- en schoutambt.  meer informatie
29-4-1576De vroedschap herhaalt het besluit van 3 augustus 1563 waarin wordt bepaald dat alle nieuw te bouwen huizen voortaan voorzien moeten zijn van stenen muren en een hard dak, inclusief loodsen en schuren.  meer informatie
24-11-1576Schout en schepenen besluiten dat, omdat velen onwillig zijn in de Hervormde Kerk te trouwen, trouwlustigen zich op het stadhuis moeten laten registreren (voor de wet in ondertrouw gaan).  meer informatie
1577De Korte Haven, toen nog Nieuwe Haven genoemd, is gereed.  meer informatie
1577Cornelis Jacobsz Fabri is tresorier van de stad.  meer informatie
23-5-1577Bouw van een spui tussen Westvest en Korte Haven.  meer informatie
23-5-1577De Staten van Holland besluiten dat alle binnen de stadswallen der steden gelegen kloostergoederen aan de betreffende steden zullen vervallen. Voor Schiedam betekent dat onder andere de verwerving van de bezittingen van het voormalige Kruisbroedersconvent.  meer informatie
23-7-1577Een ordonnantie bepaalt het vrachtloon voor dragers. De broeders van het St. Anthonisgilde wensen zich echter daar niet aan te houden. Dat zal uiteindelijk leiden (van 1581 tot augustus 1594) tot een opheffing van het gilde.  meer informatie
1578Het College van de Grote Visserij wordt ingesteld en Schiedam heeft daarin een belangrijke stem. Dit College adviseert aanvankelijk de overheid in Visserijzaken maar wordt allengs een zelfstandige autoriteit die voorschriften uitvaardigt, de naleving er van controleert en overtredingen berecht.  meer informatie
1578Het stadsbestuur vaardigt een algeheel verbod uit op het "kaatsen" binnen de stad. De sport wordt verwezen naar de stadsvesten en buiten de stad gelegen gronden bijvoorbeeld in de buurt van de Kethelpoort.  meer informatie
1578Pieter Jacobsz Taurijn wordt benoemd tot 2e predikant van de Hervomde gemeente Schiedam.  meer informatie
1578Cornelis Jacobsz Fabri is opnieuw burgemeester.  meer informatie
1578Pieter Pietersz van der Burch, schoonzoon van Thielman Oem, is schepen.  meer informatie
28-1-1578Cornelis Haga wordt op de Hoogstraat, in een huis tussen de Grutterssteeg en de Graansteeg, in Schiedam geboren. Zijn vader is Dirck Lambrechtszoon Haga, koopman en vroedschap te Schiedam, tevens organist van de Grote Kerk. Zijn moeder is Jacomijntge Cornelis.  meer informatie
12-4-1578Het baljuw- en schoutambacht worden aan Melchior Willemsz Welhoek verpacht. Na diens dood beslist men dat beide ambten voortaan verenigd zullen blijven.  meer informatie
20-6-1578De "rhetoricijnen", dat wil zeggen "de Rederijkerskamers" worden verplicht alle spelen (toneelstukken) aan de Officier en Magistraaten voor te leggen en toestemming te krijgen deze op te voeren.  meer informatie
1579Cornelis Jacobsz Fabri, zoon van de broer van meester Servaes Fabri, is weesmeester.  meer informatie
1579Pieter Pietersz van der Burch is regent van het Sint-Jacobsgasthuis.  meer informatie
22-5-1579De vroedschap vaardigt een verbod uit op het houden van dansscholen.  meer informatie
19-9-1579De vroedschap besluit de stadswaag onder het stadhuis, over te brengen naar het "Artillerijhuis bezijden den toorn" d.w.z. naar het stedelijk wapenarsenaal naast de toren (van de Grote of St. Janskerk, het huidig gebouw met de naam Waag op de gevel) omdat daar meer ruimte beschikbaar is. Het arsenaal verhuist dan naar de vorige plek van de Waag: onder het stadhuis.  meer informatie
1580De Vroedschap besluit de vest tussen de Vlaardingerpoort en de Vrouwenpoort te laten uitdiepen en de stadswal die er langs ligt te doen ophogen.  meer informatie
1580De zuidzijde van de Korte Haven wordt verdeeld in 17 erven, bestemd voor de verkoop. De stukken grond zijn kennelijk bedoeld als industrieterrein. Kopers zijn o.a. Arent Danckertsz. en Cornelis Pietersz. van der Burch.  meer informatie
1580Bouw van de houten standerdmolen, de Westmolen, op de Westvest tegenover de Westmolenstraat, in opdracht van Dirck Mees uit Delft.  meer informatie
1580De rector van de stadsschool, Mr. Lucas Jansz, wordt herbenoemd. (Zijn eerste benoeming is niet bekend).  meer informatie
1581Het gilde van de haringpakkers schenkt een gildebord aan de Grote of Sint-Janskerk.  meer informatie
10-6-1581Verkoop van 14 erven aan het Groene Velt, een open stuk grond, gelegen achter de Lange Kerkstraat en begrensd door Boterstraat en Heerenstraat met de verplichting aan de koper(s) om er "goede bequame huysen" neer te zetten.  meer informatie
9-7-1581De Vroedschap laat de Broersvest inspecteren omdat die gracht langzamerhand tot een modderbrei is vervallen. Het uitbaggeren stelt men nog uit, beducht voor hoge kosten.  meer informatie
17-7-1581Omdat de broeders van het St. Anthonisgilde zich niet aan de bepaling van 23 juli 1577 houden met betrekking tot het loon voor allerlei vrachten, wordt het dragersgilde door de Weth opgeheven. Iedereen mag nu zelf zijn bezittingen dragen. De kas van het gilde, de "bos", wordt op het stadhuis gebracht en daar bewaard.  meer informatie
27-12-1581Het aantal tresoriers belast met het beheer van de stedelijke financiën, wordt van twee teruggebracht tot één.  meer informatie
30-12-1581Sebastiaen Thoniszn, het oud-vroedschapslid dat in 1572 voor de geuzen vluchtte, wordt nu benoemd tot 'Fabrijksmeester'. Het is zijn taak materialen in te kopen, toezien op bouwactiviteiten van burgers (opdat gemeentelijke eigendommen geen schade oplopen), werklieden benoemen en ontslaan, burgemeesters en vroedschappen van advies dienen, etc.  meer informatie
1582Pieter Pietersz van der Burch is schepen van Schiedam.  meer informatie
1582De Staten van Holland staan per plakkaat toe dat "Gedeputeerden van de hen geneerende metten Haringvaert ende de groote Visscherije", eigen keuren (verordeningen) voor de visserij mogen maken. (Schiedam heeft tot 1795 zitting in dit Gedeputeerdencollege.)  meer informatie
19-1-1582Er is sprake van een Instructie voor de stadstimmerman of 'fabrieksmeester' (een functie die te vergelijken is met een stadsarchitect).  meer informatie
19-1-1582Ter ondersteuning van de Fabrieksmeester wordt Aernt Wouterszn tot stadstimmerman benoemd.  meer informatie
26-7-1582De vroedschap besluit om de gronden van het voormalige Kruisbroedersconvent, dat aan de stad is vervallen na het besluit van de Staten van Holland van 23 mei 1577, af te palen.  meer informatie
7-10-1582Cornelis Jacobsz Fabri (neef van Servaes Pietersz Fabri, stichter van het Oude Manhuis) overlijdt. Hij bekleedde vanaf 1565 in Schiedam diverse openbare functies zoals schepen, burgemeester, tresorier.  meer informatie
1583De Broersvest is in de loop de tijden een afzichtelijke, vieze modderbrei geworden, reden waarom de Vroedschap de vest nu laat uitbaggeren.  meer informatie
15-12-1583De rector van de stadsschool, Mr. Lucas Jansz, wordt voor de tweede maal herbenoemd. Hij moet de kinderen "in de vreze Gods" onderwijzen, achting en discipline bijbrengen, verder moet hij ze leren lezen, schrijven en latijn en psalmen en gezangen zingen. Hij leidt dus een in opzet Latijnse School. Zijn jaarsalaris is naast vrij wonen en accijnsvrijdom tien tonnen "drinckbijer", 52 gulden van de stad, 52 van de kerk en 16 van het armbestuur. Bovendien van elk kind nog schoolgeld.  meer informatie
1584Het klooster en de bijbehorende tuinen en boomgaarden van de Kruisbroeders vervallen aan de stad. Een gevolg van de Reformatie.  meer informatie
1584Cosmus Pesarenghijs wordt voor zeven jaar aangenomen als tafelhouder (bankier) van de Bank van Lening. Hij moet jaarlijks ten behoeve van de armen een som gelds betalen. Ter bescherming van de vissende bevolking is het hem verboden netten, garens e.d. als pand te aanvaarden.  meer informatie
23-4-1584Een deel van de grond van het voormalige Kruisbroedersconvent wordt door het stadsbestuur overgedragen aan het St. Jacobsgasthuis.  meer informatie
1585Er vestigen zich in Schiedam een aantal tijkwerkers ofwel lakenwevers uit Turnhout en zij laten alle vijf een huis bouwen aan de Raam(gracht). Die huizen worden bekend als de 'tijkwerkershuizen'.  meer informatie
3-4-1585De vroedschap wijst een extra belasting ter bestrijding van de hoge oorlogskosten door de Staten van Holland af, omdat juist de oorlog de visserij waarvan Schiedam zo afhankelijk van is als hoofdmiddel van bestaan, de stad veel schade heeft berokkend.  meer informatie
1586Arent Danckertsz wordt tot kerkmeester benoemd.  meer informatie
29-4-1586Het stadsbestuur verhuurt voor zes jaar aan tuinman Allert Anthonisz. het reeds door sloten en muren omgeven kloosterterrein met boomgaard en ruïne van het voormalige Kruisbroedersklooster. Het terrein wordt begrensd door de Lange Kerkstraat, het Broersveld, de Herenstraat en de Broersvest.  meer informatie
31-8-1586Joost Augustijnsz Stalpaert van der Wyele wordt benoemd tot stadsdokter van Schiedam.  meer informatie
1587De Vrijenbanse, de Hof van Delftse, de Berkelse, de Kethelse en de Pijnackerse sluis aan het eind van de Poldervaart, bij de Merwe, worden vervangen door één sluis. De naam Vijf Sluizen is echter tot in onze dagen een begrip.  meer informatie
1587In het complex De Vijfsluizen is een zandstenen gedenksteen geplaatst. Deze krijgt na sloop van de oude sluis een plaats boven de deursponning aan de Schiedamse zijde.  meer informatie
7-5-1588De Doelen van het Sebastiaansgilde, gevestigd aan het einde van de Lange Kerkstraat, wordt verkocht.  meer informatie
1-5-1589Herbenoeming van de rector van de stadsschool, Mr Lucas Jansz., voor een periode van vijf jaar. Het benoemingscontract vermeldt dat hij zo spoedig mogelijk een (definitieve) "Latynsche schole" moet oprichten teneinde te voorkomen dat Schiedamse kinderen voor hoger onderwijs naar andere steden moeten uitwijken. De opheffing van "byscholen" (particuliere scholen) moet ervoor zorgen dat er voldoende leerlingen voor de school zijn. De rector moet zich dan wel alleen met het onderwijs bezig houden en dus geen bijbaantjes hebben.  meer informatie
17-10-1589Hubrecht Corssen, heer van Belois, verzoekt de vroedschap een stuk grond ter beschikking te stellen om daarop twaalf huisjes te zetten "ten behouve van schamele ende arme luyden".  meer informatie
ca. 1590Aan de Lange Haven-westzijde bevinden zich ongeveer 20 scheepswerven. Daar worden in de loop der jaren schepen gebouwd als: hoekers en buizen (schippersboten), damlopers (binnenvaartuig), crabbeschuiten (overnaads beplankt binnenvaartuig), koggeschepen (groter binnenvaartuig), carveels (idem gladboordig beplankt), botschepen (waarschijnlijk botters voor het vissen op bot en garnalen).  meer informatie
1590Onder de Hoge Brug, bij de huidige Koemarkt, wordt een keersluis gebouwd om bij hogere waterstand het water in de havens te houden.  meer informatie
1590Naast de Suytwintcorenmolen, aan het einde van de Hoogstraat bij de Rotterdamse Poort, staat een rosmolen d.w.z. een molen waarvoor niet de wind, maar paarden de kracht leveren.  meer informatie
1590Pieter Jacobsz. Taurijn, de eerste tweede predikant van de stad, overlijdt. Hij wordt in de Grote Kerk begraven.  meer informatie
1590Aan het Groene Weegje (of Groenweegje), naast het "syekhuys" ofwel Pesthuis, worden zeven huisjes gebouwd in het kader van een economische bloei van de stad  meer informatie
20-1-1590De stad kan de belasting aan de Staten van Holland over 1589 niet betalen; wegens "de sobere staet dezer Stede" en de slechte resultaten van de haringvangst.  meer informatie
27-12-1590Er is een conflict tussen de vroedschap en hervormde kerkeraad als de laatstgenoemde voor de overleden predikant Taurijn een nieuwe benoemt. De vroedschap is van mening dat de benoeming van predikanten nu een zaak is voor de stadsoverheid en de kerkenraad vindt dat zijn verantwoordelijkheid.  meer informatie
16-3-1591Pieter Cornelisz. [van Maerlant] uit Delfshaven wordt door de stadsoverheid (en niet door de kerkeraad), benoemd tot predikant van de hervormde gemeente. Hij ontvangt een jaarsalaris van 500 carolus guldens, te weten 400 guldens uit de kas van de Staten en 100 guldens uit de stadskas. Het conflict tussen de stad en de kerkeraad wordt later opgelost met de zogeheten "handopening", d.w.z. de kerkeraad vraagt om toestemming om een beroepingsprocedure te mogen starten.  meer informatie
29-8-1591Aan Hubrecht Corssen wordt vrijdom van accijns verleend als stichter van het Hofje van Belois met twaalf huisjes ten behoeve van arme mensen.  meer informatie
13-11-1591De leproosmeesters krijgen toestemming van het stadsbestuur buiten de stad "wederomme" een leprooshuis op te richten. Blijkbaar was het vorige verdwenen in de woelingen van de jaren 1572 en volgende.  meer informatie
1592Pieter Willemsz. Carpentier, de eerste vaste predikant sedert 1573 van de Nieuwe Religie in Schiedam, overlijdt in Schiedam.  meer informatie
feb 1593Het Gasthuis en het stadsbestuur verkopen de gronden van het voormalige Kruisbroedersconvent als de huur van het in 1586 aan tuinman Allart Anthonisz. is beëindigd. Het gebied wordt verdeeld in 85 erven nadat eerst een "sloot door Broertgesvelt, doorgaens totter lant van beloften toe" is gegraven. Het is het ontstaan van het Broersveld.  meer informatie
8-6-1593De Hoge Raad van Holland spreekt Maritgen Arentsdr. Schoenmakers, Diewer Dirksdr., Anna Claas Laanges, Bay Buysen en Anna Hondert Theunen vrij van hekserij. Ze waren in Schiedam daarvoor veroordeeld. Het proces is het laatste van een reeks heksenprocessen te Schiedam sinds 1556.  meer informatie
3-9-1593De vroedschap ontslaat de rector van de stadsschool Mr Lucas Jansz. omdat zijn onderwijs beneden de verwachting is als gevolg van het uitoefenen van sinds 8 mei 1589 verboden nevenfuncties.  meer informatie
25-10-1593Hubrecht Corssen verkoopt de helft van de hem toebehorende ambachtsheerlijkheid van Beloijs aan zijn neef Gerrit Visch. De opbrengst zal dienen voor de bewoners van het door hem gestichte "Oude Wyffkenshof".  meer informatie
1-11-1593Huybrecht Corssen ondertekent de stichtingsoorkonde van het Hofje van Belois, gelegen tussen de Raam en het Pesthuis, bestaande uit 20 woonhuizen, een bakhuis en een korenzolder. Corssen is ambachtsheer van de heerlijkheid Belois op Schouwen die zich in Schiedam (waarschijnlijk) bezighoudt met het haringbedrijf. Bij zijn uiterste wilsbeschikking benoemt hij tot "buytevaders ende opsienders" ofwel regent van het Hofje Antoni Corn. Bakker, gehuwd met Neeltje Willems, dochter van Maria Gerrits, een halfzuster van den stichter en Leendert Daniels gehuwd met Meynssie Corssen, dochter van Cors Corssen, broer van den stichter van het Hofje.  meer informatie
ca. 1594Waarschijnlijk het jaar van ingebruikneming van het nieuwe leprooshuis ter hoogte van het achterhuis van het huidige Proveniershuis.  meer informatie
1594De Loodwitmolen wordt gebouwd aan de Sint-Annazusterstraat in twee huisjes afkomstig van de Leproosmeesters. Oorspronkelijk is het een watermolen om papier te vermalen.  meer informatie
1594Jacob Jansz Waerde verkoopt zijn huis op de Dam, uitgezonderd hetgeen zijn "brandwijn brandinghe" aangaat. Hij is de oudste bekende brander in Schiedam.  meer informatie
11-5-1594Aanbesteding voor het maken van een "nijeu Spueijwater buijten de Vlaerdingsche Poort" tot "onderhout van de diepte van de haven" in de brede sloot langs en aan de voet van de Vlaardingerdijk "die verder westwaarts loopt naar de kromming van de dijk bij Spieringshoek".  meer informatie
1-8-1594Het St. Anthonisdragersgilde wordt weer ingesteld na 13 jaar verboden te zijn geweest omdat men zich niet aan de vroedschaps-ordonnantie wilde houden die het vrachtloon vaststelde.  meer informatie
8-12-1594De vroedschap krijgt het "verzouck van de tycktwevers omme het erff genaempt fen Raem te coopen ende te betimmeren voor die van heure natie".  meer informatie
1595Het terrein tussen de Overschiesepoort en het Leprooshuis wordt gebruikt als houtopslag (houttuin) en stortplaats voor vuilnis.  meer informatie
1595Plakkaat van de Staten van Holland met een hernieuwd bevel waarin het ieder die tot werken in staat is verboden wordt te bedelen.  meer informatie
1595Vroedschapslid Bruin Arenszn wordt benoemd tot Fabrieksmeester.  meer informatie
1595Op verschillende lokaties worden nieuwe woningen gebouwd ondermeer bij de Kethelpoort, bij de Rotterdamse Poort en op het terrein van "het susterhuys (Leliëndael) aen den acherwech" .  meer informatie
6-3-1595Uitgifte van bouwgrond bij de Kethelpoort, Rotterdamsepoort en op het terrein van "het susterhuys aen den achterwech"(Leliëndaal).  meer informatie
22-3-1595De vroedschap besluit tussen de "soutketen ende Willem Arijenss Swart, scheepstimmerman", wallen en vesten te verplaatsen (waaraan de nog bestaande "knik" in de Nieuwe Haven te danken is).  meer informatie
12-4-1595Cornelis Haga wordt, op zeventienjarige leeftijd - ingeschreven als rechtenstudent aan de universiteit van Leiden.  meer informatie
1596Een watermolen (later genaamd "De Volmolen") met als functie papiermolen wordt gebouwd in de Vlaardingerstraat "ontrent de Vlaerdingpoort" in opdracht van enige particulieren.  meer informatie
1596Huizenbouw in een slop achter de huizen, staande aan de oostzijde van de Nieuwstraat.  meer informatie
1596Pieter Pietersz van der Burch is burgemeester van Schiedam.  meer informatie
1596In de plaats van de in 1592 overleden predikant Pieter Willemsz Carpentier wordt Nathanael Pietersz Maerland benoemd. Hij is de zoon van de sinds 1591 ook in Schiedam als predikant werkzame Pieter Cornelis Maerland. Vader en zoon werken dus tegelijkertijd in dezelfde kerkelijke gemeente!  meer informatie
1596Er wordt gebouwd in een slop achter de huizen in de Nieuwstraat en er worden erven verkocht aan de westzijde van de Lange Haven en aan het Oude Kerkhof bezijden de Grote kerk.  meer informatie
31-1-1596Het college van gecommitteerde vroedschappen wordt ingesteld om toezicht te houden op de stedelijke financiën. De samenstelling van het college is: burgemeester en vijf leden van de vroedschap.  meer informatie
17-2-1596De vroedschap besluit tot de bouw van een getijdemolen in de Vlaardingerstraat.  meer informatie
4-5-1596Verkoop van erven aan de westzijde van de Lange Haven.  meer informatie
14-9-1596Verkoop van erven aan het Oude Kerkhof naast de Grote Kerk.  meer informatie
28-12-1596Het stadsbestuur kent een "stedes voerman".  meer informatie
1597Dirck Haga, de vader van Cornelis Haga, de later ambassadeur in Istanbul, overlijdt en laat een aanzienlijk bezit na.  meer informatie
1597Vernieuwing van het plakkaat van 1595 van de Staten van Holland met een bevel waarin het ieder die tot werken in staat is verboden wordt te bedelen.  meer informatie
1597Als afscheiding van het hoogkoor, dat in de protestantse erdedienst geen functie meer heeft, wordt een koorschot in de Grote of St Janskerk geplaatst, een gebeeldhouwde afscheiding met rondboog-ornamenten.  meer informatie
1597Het stadsbestuur regelt opnieuw de werkzaamheden van de Weeskamer. Bovendien wordt het aantal leden van twee op drie gebracht die allen worden gekozen door de Wet en de Vroedschap. Dit belangrijke college heeft een eigen kamer in het stadhuis, de Weeskamer.  meer informatie
12-2-1597Willem Meesz, tijckwerker, verzoekt "omme het erff bij hem van den stede gecocht, leggende in den Raem, te mogen betimmeren breet XIII roede voeten binnen de muijren, etc." De vroedschap beslist gunstig.  meer informatie
19-2-1597Schiedam dient als thuishaven voor 70 haringschepen en 30 coopvaerders.  meer informatie
25-6-1597Jacques de Gheyn, plaatsnijder, krijgt opdracht een plattegrond van de stad te maken.  meer informatie
28-7-1597Het Oude Manhuis van Servaes Pietersz. Fabri besluit ook commensalen (betalende (oude) mannen) toe te laten hetgeen de financiële positie van het tehuis verbetert.  meer informatie
31-8-1597De vroedschap besluit om de Lange Haven uit te diepen en aan weerszijden een "bequame stene caije" te doen maken. Ter plaatse van de scheepswerven wordt de kade lager dan elders.  meer informatie
20-9-1597Tijkwerkers uit Turnhout afkomstig, kopen erven "in den Raem".(Op de plattegrond van Jacques de Gheyn uit 1598 zijn hun huisjes aangegeven).  meer informatie
1598Aan het Hoofd ontstaan bedrijven omdat het daarvoor in de stad aan geschikte grond ontbreekt. Ook mogen er geen schepen meer in de havens worden opgelegd (in afwachting van betere tijden). Bovendien is men niet meer beducht voor aanvallen van de Spanjaarden.  meer informatie
1598De aanvoer van haring bedraagt 1098,5 last (één last = 14 tonnen = ca. 14.000 vissen).  meer informatie
1598De kaart van Jacques de Gheyn komt gereed. Hij toont een nauwkeurige weergave van de stad. De Gheyn levert de vroedschap de door hem gemaakte koperen plaat met de plattegrond en aanzicht van Schiedam. Hij ontvangt hiervoor 120 gulden, exclusief afdrukken. Het bijzondere aan de kaart is dat hij een "birds view" geeft en nauwkeurig de situatie weergeeft. Zo is bijv. de stadskraan aan de Lange Haven ter hoogte van de Vismarkt, duidelijk weergegeven.  meer informatie
26-1-1598Scheepsbouwers aan de Lange Haven dienen een bezwaarschrift in tegen het besluit van de vroedschap om de Lange Haven te bekaden. Ze zien daarin een gevaar voor hun bedrijven. Als gevolg van het bezwaar besluit de vroedschap een beslissing over het omstreden gedeelte uit te stellen.  meer informatie
20-2-1598Op verzoek van scheepsbouwers aan de Lange Haven besluit de vroedschap te "letten wat schade de supplicanten daer door lijden"(d.w.z.door de voorgenomen bekading van de haven) en daarna met hen te onderhandelen.  meer informatie
21-3-1598De vroedschap besluit te zoeken naar vervangende plaatsen voor de scheepswerven op gronden aan de Buitenhaven.  meer informatie
21-3-1598De vroedschap behandelt een verzoek van de Heilige Geestmeesters een stedelijk weeshuis te mogen bouwen.  meer informatie
10-4-1598De loop van de bekading van de Lange Haven wordt vastgelegd, nl. "van de zuidoosthoek van het erf van Willem Jacobsz. Brasser tot de zuidoosthoek van de zoutkeet van burgemeester Cornelis Alewijnsz. en vandaar tot het tweede schietgat in de stadsmuur, gerekend vanaf de Hoge Brug tot de Hoofdpoort".  meer informatie
30-5-1598Aan de westzijde van de Lange Haven worden erven grond verkocht.  meer informatie
13-6-1598Het besluit van de vroedschap tussen de zoutketen en de Hoofdpoort langs de waterkant een kade en straat "van achtijen voeten breet" te maken, maakt de tewaterlating van schepen voor de aldaar gevestigde scheepsbouwers erg moeilijk.  meer informatie
3-7-1598De vroedschap besluit om 25 erven tussen het Hoofd en de steenplaats uit te geven, alles met de bedoeling dat de scheepswerven aan de Lange Haven naar geschikter plekken kunnen verhuizen.  meer informatie
4-7-1598Een commissie bestaande uit twee Heilige Geestmeesters, twee Gasthuismeesters, twee kerkeraadsleden en drie burgemeesters heeft een verordening opgesteld die op deze dag wordt afgekondigd en waarin een begin wordt gemaakt met een goede regeling van armenzorg. Er wordt onderscheid gemaakt tussen ware armoede - zij die echt niet kunnen werken - en valse armoede - de bedelarij. Dat laatste wordt dus verboden. Bovendien worden het inzamelen en geven van aalmoezen gecentraliseerd.  meer informatie
5-9-1598De vroedschap besluit de ambten van baljuw en schout officieel in één persoon te verenigen. tevens wordt besloten de baljuw het voorzitterschap van het college te ontnemen, waarmee men diens macht inperkt.  meer informatie
1599Thielman Oem Danielsz. overlijdt. Hij was vanaf 1538 werkzaam in diverse openbare functies zoals vroedschap, tresorier, burgemeester.  meer informatie
1599Pieter Pietersz van der Burch is regent van het Oude Manhuis.  meer informatie
1599De stad bezit volgens de stadsrekeningen 14 stadslijnbanen. Deze bevinden zich aan de Noordvest, Westvest (Nieuwe Vest), Broersvest en bij de Kethelpoort. De moeilijker te tellen banen aan o.m. de Lange Kerkstraat, Verbrande Erven, in het St.Annazusterhuis en de Hoogstraat, zijn in deze aantallen niet opgenomen.  meer informatie
1599De aanvoer van haring bedraagt in dit jaar 1185 last (één last = 4 tonnen = ca. 14.000 vissen).  meer informatie
1599Aanstelling van Ruardus Acronius van Kornjum tot predikant van de Hervormde Gemeente. Hij is dan de laatste Schiedamse predikant die de eerste reformatietijd nog aan den lijve heeft ondervonden.  meer informatie
1599Pieter Pietersz van der Burch is burgemeester.  meer informatie
10-5-1599De baljuw doet een poging om het voorzitterschap van de vroedschap te herkrijgen hetgeen hem niet lukt.  meer informatie
13-10-1599De vroedschap verkoopt 20 erven aan het Hoofd voor 'allerhande neringen, coopmanschappen ende hantwercken'.  meer informatie
22-11-1599Scheepsbouwer IJsbrant Jansz met zijn bedrijf aan de Lange Haven, begint een proces tegen de stad omdat 'hem vermits 't maken van de steenen caije zijn neringhe benomen(...) is". De vroedschap vraagt hierover in Den Haag rechtskundig advies.  meer informatie

> Startpagina > De Geschiedenis van Schiedam > Kroniek van Schiedam

LEES VOOR BrowseAloud
*